Początek przygody ze żłobkiem lub przedszkolem często oznacza również początek częstszych infekcji. Po kilku dniach pobytu w grupie rówieśników u dziecka pojawiają się katar, kaszel i ból gardła, a kiedy po wyleczeniu wraca do placówki, niebawem zaczyna chorować ponownie. Taki scenariusz zna wielu rodziców. Częste przeziębienia u dzieci wynikają przede wszystkim z dużej liczby kontaktów z rówieśnikami, bliskości podczas zabawy oraz zetknięcia z wieloma nieznanymi wcześniej wirusami. Nie oznacza to, że każdą infekcję należy po prostu przeczekać ani że układ odpornościowy dziecka jest „słaby”. Dowiedz się, dlaczego maluchy chorują częściej niż dorośli, jak dojrzewa ich odporność i co rzeczywiście może ograniczyć liczbę zakażeń.
Dlaczego dzieci w żłobku i przedszkolu chorują tak często?
W żłobku lub przedszkolu dziecko każdego dnia spotyka wiele osób, a wraz z nimi – wiele wirusów. Maluchy bawią się blisko siebie, dotykają tych samych zabawek, wymieniają przedmiotami i nie zawsze pamiętają o zasłanianiu ust podczas kaszlu. Często też dotykają rękami nosa, ust i oczu, przenosząc na błony śluzowe drobnoustroje znajdujące się na dłoniach.
Wirusy wywołujące przeziębienie rozprzestrzeniają się przede wszystkim wraz z cząstkami wydzieliny uwalnianymi podczas oddychania, mówienia, kaszlu i kichania. Do zakażenia może dojść również przez zanieczyszczone ręce oraz często dotykane przedmioty. W zamkniętej sali, w której przez kilka godzin przebywa liczna grupa, mają więc wiele okazji do przeniesienia się na kolejne dzieci.
Znaczenie mają również typowe realia opieki zbiorowej:
- dziecko może zakażać, zanim objawy staną się wyraźne;
- łagodny katar bywa początkowo niezauważony lub uznany za niegroźny;
- po jednej infekcji maluch może szybko zetknąć się z innym wirusem;
- jesienią i zimą dzieci spędzają więcej czasu razem w pomieszczeniach;
- objawy kolejnych zakażeń mogą się nakładać, sprawiając wrażenie jednej, bardzo długiej choroby.
Częste przeziębienia u dzieci zwykle nasilają się po rozpoczęciu uczęszczania do placówki. Nie oznacza to jednak, że źródłem problemu jest zaniedbanie rodziców albo niewłaściwa opieka w żłobku czy przedszkolu. To przede wszystkim skutek nagłego zwiększenia liczby kontaktów z innymi dziećmi i krążącymi w grupie wirusami.
Jak działa układ odpornościowy małego dziecka?
Dziecko rodzi się z działającym układem odpornościowym, nie jest on jednak jeszcze tak dojrzały jak u osoby dorosłej. Pierwszą linię ochrony tworzy odporność wrodzona. Należą do niej między innymi skóra i błony śluzowe, substancje obecne w wydzielinie dróg oddechowych oraz komórki, które szybko rozpoznają zagrożenie i uruchamiają reakcję zapalną.
Równolegle rozwija się odporność nabyta. Po kontakcie z określonym drobnoustrojem limfocyty uczą się go rozpoznawać, wytwarzają skierowaną przeciwko niemu odpowiedź i mogą utworzyć pamięć immunologiczną. Dzięki temu przy kolejnym zetknięciu z tym samym patogenem organizm zwykle reaguje szybciej.
Wraz z wiekiem układ odpornościowy dojrzewa, a organizm nabywa pamięć immunologiczną wobec coraz większej liczby drobnoustrojów. Jednocześnie dziecko lepiej opanowuje zasady higieny, rzadziej wkłada przedmioty do ust i sprawniej oczyszcza nos. Dlatego liczba infekcji zazwyczaj stopniowo się zmniejsza – dzieci szkolne zwykle chorują rzadziej niż żłobkowicze lub przedszkolaki.
Nie oznacza to jednak, że każde przebyte przeziębienie chroni przed następnym. Podobne objawy może wywoływać wiele różnych wirusów, a w obrębie niektórych ich grup występują liczne typy i warianty. Odporność uzyskana po jednym zakażeniu nie zabezpiecza więc przed wszystkimi kolejnymi.
Co realnie pomaga ograniczyć liczbę infekcji?
Nie istnieje sposób, który całkowicie uchroni dziecko przed przeziębieniami. Można jednak zmniejszyć ryzyko zakażenia i zadbać o warunki potrzebne do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
- Ucz dziecko mycia rąk. Powinno robić to po powrocie do domu, skorzystaniu z toalety i wydmuchaniu nosa oraz przed jedzeniem. Maluch potrzebuje przypominania i pomocy dorosłego.
- Wietrz mieszkanie i zwracaj uwagę na warunki w placówce. Regularna wymiana powietrza zmniejsza stężenie cząstek wydzieliny, które mogą zawierać wirusy.
- Nie posyłaj chorego dziecka do żłobka lub przedszkola. Gorączka, wyraźne osłabienie lub nasilone dolegliwości oznaczają, że maluch potrzebuje odpoczynku. Pozostanie w domu ogranicza też zakażanie innych dzieci.
- Dbaj o odpowiednią ilość snu. Regularny rytm dnia i odpoczynek dostosowany do wieku wspierają regenerację oraz prawidłową pracę układu odpornościowego.
- Podawaj urozmaicone posiłki. Codzienna dieta powinna dostarczać warzyw, owoców, produktów zbożowych, źródeł białka i zdrowych tłuszczów. Suplementy nie zastąpią prawidłowego żywienia, a ich stosowanie warto uzgodnić z pediatrą.
- Zapewniaj codzienny ruch na świeżym powietrzu. Samo przebywanie na chłodnym powietrzu nie jest przyczyną przeziębienia, które wywołują wirusy, choć warunki pogodowe mogą pośrednio wpływać na ryzyko zakażeń. Dziecko odpowiednio ubrane może wychodzić również jesienią i zimą, jeśli jego stan zdrowia na to pozwala.
- Korzystaj z zalecanych szczepień. Nie istnieje szczepionka przeciwko wszystkim wirusom wywołującym przeziębienie. Szczepienia chronią jednak przed innymi zakażeniami układu oddechowego, które mogą mieć podobne objawy, ale cięższy przebieg.
Czosnek, miód ani popularne preparaty witaminowe nie zapewnią dziecku „tarczy” przed wirusami. Najwięcej daje połączenie codziennych nawyków, odpowiedniego odpoczynku i rozsądnej reakcji na pierwsze objawy.
Imupret® – naturalny skład, który leczy przeziębienie u najmłodszych
Gdy pojawią się pierwsze objawy przeziębienia, można zastosować Imupret® – lek dostępny bez recepty. Lek zawiera kompozycję siedmiu składników roślinnych: korzeń prawoślazu, kwiat rumianku, ziele skrzypu, liść orzecha włoskiego, ziele krwawnika, korę dębu i ziele mniszka lekarskiego. Wykazuje działanie przeciwwirusowe i immunomodulujące, aktywizując elementy odporności wrodzonej, między innymi fagocyty i komórki NK [1–3].
Postać leku należy dopasować do wieku dziecka:
- krople doustne Imupret® N można stosować od 2. roku życia;
- tabletki drażowane Imupret® są przeznaczone dla dzieci od 6. roku życia [1,2].
Imupret® stosuje się przy pierwszych objawach oraz w czasie trwania przeziębienia. Jeśli objawy nasilają się, dziecko ma trudności w oddychaniu, nie chce pić, jest wyraźnie osłabione albo gorączka utrzymuje się, należy skonsultować się z lekarzem.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret® N, krople doustne
[2] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret®, tabletki drażowane
[3] Bionorica SE. Materiały rejestracyjne produktów leczniczych Imupret® i Imupret® N
Nazwa produktu leczniczego: Imupret N, krople doustne; Imupret, tabletki drażowane. Produkt złożony. Krople doustne zawierają do 19,5% [v/v] etanolu. Postać farmaceutyczna: krople doustne; tabletki drażowane. Wskazania terapeutyczne do stosowania: Tradycyjnie stosowany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6b, 01-209 Warszawa.
Nazwa produktu leczniczego: Imupret, tabletki drażowane. Produkt złożony. Postać farmaceutyczna: Tabletki drażowane. Wskazania terapeutyczne do stosowania: Tradycyjnie stosowany przy pierwszych oznakach oraz w czasie trwania przeziębienia. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6B, 01-209 Warszawa.
